Thực hiện: Lương Vân
Tối 28/4, tại Khu Di tích lịch sử Hang Hỏa Tiễn và Nghĩa trang liệt sĩ đường sắt (khối Tân Hùng, phường Hoàng Mai), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An phối hợp với UBND phường Hoàng Mai tổ chức “Lễ kỷ niệm 60 năm ngày hy sinh của các liệt sĩ Thanh niên xung phong tại Hang Hỏa Tiễn” (28/4/1966 – 28/4/2026). Đây là hoạt động có ý nghĩa sâu sắc nhằm tri ân những cống hiến, hy sinh to lớn của lực lượng Thanh niên xung phong trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Tham dự buổi lễ có các đồng chí lãnh đạo Trung ương, lãnh đạo tỉnh Nghệ An; đại diện Bộ Nội vụ, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, Quân khu 4; lãnh đạo HĐND, UBND tỉnh, Đoàn ĐBQH tỉnh; cùng lãnh đạo các sở, ban, ngành cấp tỉnh, phường Hoàng Mai; thân nhân gia đình liệt sĩ, cựu Thanh niên xung phong và đông đảo Nhân dân.
Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Thái Văn Thành, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An khẳng định: sự kiện hy sinh tại Hang Hỏa Tiễn đã đi vào lịch sử như một bản anh hùng ca bất tử, thể hiện ý chí kiên cường, quyết tâm sắt đá của thế hệ Thanh niên xung phong, với tinh thần “tất cả vì miền Nam ruột thịt, vì độc lập, tự do, thống nhất đất nước”. Đồng chí nhấn mạnh, “hôm nay chúng ta có mặt tại đây, xin được thành kính tưởng nhớ và tri ân sâu sắc tới 33 liệt sĩ thanh niên xung phong và các anh hùng liệt sỹ đã hy sinh anh dũng vì độc lập, tự do của Tổ quốc”. Đồng thời, ông cho biết, trong thời gian tới, tỉnh sẽ huy động các nguồn lực để tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích Hang Hỏa Tiễn, góp phần đưa nơi đây trở thành “địa chỉ đỏ” tiêu biểu, điểm đến ý nghĩa đối với đồng bào cả nước.
Tại buổi lễ, Ban tổ chức đã trao tặng nhiều phần quà ý nghĩa cho thân nhân gia đình liệt sĩ và cựu thanh niên xung phong, thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc.
Điểm nhấn của buổi lễ là chương trình nghệ thuật với chủ đề “Lửa thiêng trong đá”, được dàn dựng theo hình thức sử thi, kết hợp hài hòa giữa âm nhạc, múa và các hoạt cảnh sân khấu hóa. Thông qua ba phần: “Ánh lửa từ trái tim”, “Sống trong đá, thác hóa thân vào đá” và “Bất tử với thời gian”, chương trình đã tái hiện những năm tháng chiến đấu gian khổ nhưng hào hùng, khắc họa lý tưởng sống cao đẹp, tinh thần dũng cảm và sự hy sinh thầm lặng của các chiến sĩ Thanh niên xung phong tại Hang Hỏa Tiễn. Sân khấu được thiết kế ngay tại khu di tích, kết hợp hệ thống ánh sáng, hiệu ứng khói lửa, góp phần tái hiện không gian lịch sử, tạo dấu ấn cảm xúc sâu đậm đối với người xem.
Hang Hỏa Tiễn vốn là hang đá tự nhiên trong dãy núi Eo Kín, trước đây có tên gọi là hang Khỉ. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, tuyến đường sắt Thanh Hóa – Vinh qua địa bàn Hoàng Mai là tuyến giao thông huyết mạch, thường xuyên bị không quân Mỹ đánh phá ác liệt. Giữa mưa bom bão đạn, Tổ 4 (C271, Đội 27 Thanh niên xung phong) đã chọn hang đá làm nơi trú ẩn, đồng thời khai thác đá và khôi phục tuyến đường sắt, bảo đảm mạch máu giao thông không bị gián đoạn.
Ngày 28/4/1966, sau khi phát hiện hang đá là nơi trú ẩn của lực lượng Thanh niên xung phong, máy bay Mỹ đã oanh tạc dữ dội, bắn tên lửa vào hang, khiến đá núi sụp đổ, vùi lấp toàn bộ, làm 33 cán bộ, chiến sĩ thuộc Tổ 4 anh dũng hy sinh. Từ đó, người dân địa phương gọi nơi đây là Hang Hỏa Tiễn để ghi nhớ sự kiện bi tráng này. Đây là chứng tích đau thương của một thời lửa đạn, nơi 33 thanh niên xung phong và công nhân ngành đường sắt đã gửi lại tuổi xuân cho Tổ quốc.
Năm 2003, 33 Thanh niên xung phong hy sinh tại Hang Hỏa Tiễn được Nhà nước công nhận là liệt sĩ. Ngày 27/4/2011, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định số 1410/QĐ-BVHTTDL công nhận Hang Hỏa Tiễn và Nghĩa trang liệt sĩ đường sắt là Di tích lịch sử cấp quốc gia.
Trải qua thời gian, Hang Hỏa Tiễn trở thành “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng, cùng với các di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn Hoàng Mai – Quỳnh Lưu, là điểm đến ý nghĩa đối với du khách mỗi khi về với miền đất địa đầu xứ Nghệ.
Lễ kỷ niệm 60 năm ngày hy sinh của các liệt sĩ Thanh niên xung phong tại Hang Hỏa Tiễn là dịp để mỗi người dân bày tỏ lòng thành kính tri ân, đồng thời nhắc nhở trách nhiệm gìn giữ, phát huy những giá trị lịch sử, truyền thống cách mạng vẻ vang của dân tộc.
