Lương Vân
“Nghệ thuật là hành trình không có điểm dừng”. Quan niệm nghề nghiệp giản dị mà sâu sắc ấy đã theo nghệ sĩ Ưu tú Minh Thành suốt gần ba thập kỷ gắn bó với sân khấu dân ca Nghệ Tĩnh. Từ một cô bé ngoại đạo với nghệ thuật, không xuất thân từ gia đình có truyền thống ca hát, Minh Thành đã từng bước khẳng định vị trí của mình bằng tài năng, lao động nghiêm túc và một trái tim trọn vẹn dành cho nghệ thuật truyền thống.
Được Bộ Văn hóa vinh danh là “Nghệ sĩ trẻ tài năng triển vọng” khi mới 16 tuổi, Minh Thành sớm bộc lộ năng khiếu nghệ thuật nổi trội. Ngay từ những năm tháng tuổi thơ, trong tâm hồn thơ ngây của cô bé Minh Thành đã vang lên những làn điệu dân ca sâu lắng. Suốt quãng đời học sinh, chị luôn là cây văn nghệ của trường. Năm 14 tuổi, Minh Thành trúng tuyển vào Đoàn Cải lương Bông Sen Trắng, được đào tạo trực tiếp tại đoàn, sau đó sáp nhập vào Nhà hát Dân ca Nghệ An, nơi đã trở thành mái nhà nghệ thuật gắn bó bền bỉ với chị cho đến hôm nay.
Sở hữu giọng hát nhẹ nhàng, truyền cảm cùng gương mặt bầu bĩnh, phúc hậu, Minh Thành thường được đạo diễn tin tưởng giao cho những vai kiểu mẫu: hiền lành, nhân hậu. Từ vai Liên – cô bí thư Đoàn thông minh, xinh đẹp trong vở Vú Cát, đến vai Hằng – cô gái mù đầy bi kịch trong Người thi hành án tử, hay Linh – cô sinh viên hiền lành trong Thầy và Trò; và nàng ca nương Ngọc Mai đáng thương trong Cương quốc công Nguyễn Xí, hay cô bé Ngọc Anh mạnh mẽ trong Vầng Sáng … Tất cả những vai diễn đó đều là tuyến nhân vật một chiều, nếu người diễn viên không vượt thoát khỏi cái bóng của chính mình thì rất dễ gây nhàm chán cho người xem. Vậy nhưng, nhờ lối diễn xuất tự nhiên, tinh tế và đầy nội tâm, Minh Thành hoàn toàn thuyết phục khán giả ở mỗi vai diễn. Chị đã mang đến cho mỗi nhân vật một đời sống riêng, một sắc thái riêng, khiến khán giả cảm nhận được sự tươi mới và sáng tạo ở mỗi nhân vật mà chị mang đến.
Bên cạnh những vai diễn hiền lành, chị không ngại làm mới mình ở những vai diễn có cá tính mạnh, thậm chí gai góc như bà vợ ba nổi loạn của Bá Kiến trong Chí Phèo, hay lẽ Đào đanh đá trong Một ông hai bà. Dù là vai chính diện hay đa chiều, dù hiền lành hay cá tính, Minh Thành luôn thể hiện khả năng biến hóa linh hoạt, sáng tạo, tạo nên dấu ấn riêng cho từng nhân vật. Qua thời gian, danh mục vai diễn của chị ngày càng dày dặn với nhiều hình tượng để lại ấn tượng sâu sắc: bà Hoàng Thị Loan trong Người mẹ Làng Sen; bà Nguyễn Thị Thanh – chị gái Bác Hồ trong Ngày gặp lại (Nhà hát Kịch Việt Nam mời tham gia); Dung vợ Liêm trong Chìm trong vòng xoáy… Mỗi vai diễn là kết quả của quá trình tìm tòi, học hỏi và lao động nghệ thuật nghiêm túc, nơi người nghệ sĩ luôn đặt chữ Tâm và đạo đức nghề nghiệp lên hàng đầu. Nhận xét về Nghệ sĩ Ưu tú Minh Thành, nhạc sĩ Trần Quốc Chung, Giám đốc Trung tâm Nghệ thuật Truyền thống Nghệ An, khẳng định: “NSƯT Minh Thành là một trong những nghệ sĩ có quá trình lao động nghệ thuật bền bỉ, nghiêm túc và mẫu mực của đơn vị. Ở Minh Thành hội tụ đầy đủ phẩm chất của một nghệ sĩ sân khấu truyền thống: sống kín tiếng, không khoa trương, nhưng luôn để lại dấu ấn rõ nét qua từng vai diễn và từng câu hát.”
Không chỉ ghi dấu ấn trên sân khấu, Minh Thành còn được khán giả yêu mến ở vai trò người dẫn chương trình cho nhiều chương trình nghệ thuật và vở diễn của Nhà hát, thu âm hàng trăm bài dân ca và ca khúc mang âm hưởng Ví, Giặm. Điển hình là chương trình nghệ thuật kỷ niệm 250 năm ngày sinh, 200 năm ngày mất Hồ Xuân Hương tại Quảng trường Hồ Chí Minh vào năm 2022. Bên cạnh đó, chị cũng thể hiện thành công phần âm nhạc trong các vở diễn như Lâu đài tình yêu, Nguyễn Trường Tộ, Vé số… đặc biệt là những ca khúc mang âm hưởng dân ca Ví, Giặm – nơi giọng hát ngọt ngào, đằm thắm của chị phát huy trọn vẹn sức truyền cảm và chiều sâu cảm xúc.
Với Minh Thành, hành trình học nghề chưa bao giờ có điểm dừng. Quan niệm nghệ thuật ấy không chỉ là lời nói, mà đã trở thành kim chỉ nam trong suốt con đường làm nghề của chị. Mặc dù lịch trình chuyên môn của Đoàn dày đặc, nhưng với sự yêu nghề và mong muốn cống hiến cho dân ca Ví, Giặm, từ nhiều năm nay, nghệ sĩ Minh Thành lặng lẽ gieo mầm cho dân ca bằng việc mở các lớp dạy hát tại nhà. Học trò của chị phần lớn là các em học sinh, trong đó có những gương mặt bộc lộ năng khiếu nổi trội như Uyên Nhi (học sinh lớp 9, trường THCS Diễn Thành) và Thanh Bình (học sinh lớp 10, trường THPT Huỳnh Thúc Kháng), các em đều đạt giải cao trong các Kỳ Liên hoan dân ca Ví Giặm do Tỉnh tổ chức. Bên cạnh đó, chị còn truyền dạy dân ca cho nhiều người lớn tuổi yêu Ví, Giặm, cũng như đội ngũ giáo viên mầm non, giáo viên tiểu học trên địa bàn thành phố Vinh (cũ).Với Minh Thành, niềm vui lớn nhất là được truyền lửa, được góp phần nhỏ bé vào việc giữ gìn và lan tỏa di sản Ví, Giặm trong đời sống đương đại. Chị tâm sự: “Đã không nhận lời thì thôi, đã nhận lời truyền dạy cho họ rồi thì phải có trách nhiệm đến cùng.” Vì thế, chị luôn được học trò yêu mến và quý trọng. Cô Như Quỳnh, giáo viên Trường Mầm non Trần Đại Nghĩa, chia sẻ: “NSƯT Minh Thành không chỉ giúp chúng tôi học hát mà còn học cách trân trọng di sản. Nhờ sự kiên nhẫn và trách nhiệm của chị, chúng tôi tự tin hơn khi đưa dân ca Ví, Giặm vào các hoạt động giáo dục cho trẻ.” Chính sự tận tâm ấy đã góp phần làm nên uy tín nghề nghiệp để năm 2019, chị vinh dự được Nhà nước trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú.
Với Minh Thành, thành công không được đo bằng số lượng danh hiệu hay huy chương, mà bằng việc mỗi vai diễn, mỗi câu hát đều xuất phát từ tình yêu nghề chân thành, để lại dấu ấn bền lâu trong lòng công chúng. Hành trình gần ba mươi năm sống cùng sân khấu của chị là minh chứng rõ ràng rằng: nghệ thuật không dành cho sự may mắn nhất thời, mà là kết quả của đam mê, lao động bền bỉ và sự dấn thân không mệt mỏi.
Không chỉ thành công trên sân khấu, trong đời sống thường nhật Minh Thành còn xây dựng được những mối quan hệ đồng nghiệp và bạn bè ấm áp, gần gũi. “NSUT Minh Thành là người sống rất chân thành, điềm đạm và giàu trách nhiệm”, (nghệ sĩ Duy Thanh nhận xét). Chị được yêu mến bởi sự hiền lành, thân thiện và nguồn năng lượng tích cực luôn lan tỏa. Minh Thành cũng luôn động viên thế hệ nghệ sĩ trẻ cùng chung tay gìn giữ và phát huy sân khấu dân ca truyền thống.
Thời gian trôi qua, những mong ước của nghệ sĩ Minh Thành vẫn hướng trọn về sân khấu dân ca Nghệ Tĩnh. Chỉ chừng ấy thôi cũng đủ để khán giả luôn nhớ đến chị, người nghệ sĩ với giọng hát truyền cảm, những vai diễn giàu tâm huyết và một đời thủy chung với nghệ thuật truyền thống.
